سنسور اکسیژن جک J5 (اتومات)

سنسور اکسیژن (سنسور لامبدا - Oxygen Sensor / Lambda Sensor) جک J5 (اتومات) ‧ سنسور اکسیژن - قطعه اندازه‌گیرنده میزان اکسیژن باقیمانده در گازهای خروجی اگزوز برای تنظیم نسبت سوخت به هوا: سنسور اکسیژن (که با نام‌های سنسور لامبدا، سنسور O2 یا سنسور واید بند نیز شناخته می‌شود) یک قطعه الکتروشیمیایی است که در مسیر خروجی اگزوز (روی منیفولد دود یا قبل و بعد از کاتالیزور) نصب می‌شود. وظیفه اصلی این سنسور، اندازه‌گیری میزان اکسیژن باقیمانده در گازهای خروجی اگزوز و ارسال سیگنال به ECU است. ECU بر اساس این اطلاعات، نسبت سوخت به هوا (AFR) را محاسبه کرده و در صورت انحراف از نسبت ایده‌آل استوکیومتری (۱۴.۷ واحد هوا به ۱ واحد سوخت برای موتورهای بنزینی)، میزان پاشش سوخت توسط انژکتورها را اصلاح می‌کند. این فرآیند مدار بسته (Closed Loop) نام دارد و باعث کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی، افزایش راندمان موتور و عملکرد بهینه کاتالیزور می‌شود. سنسور اکسیژن اولین بار در دهه ۱۹۷۰ توسط ولوو معرفی شد و امروزه در تمام خودروهای انژکتوری مدرن وجود دارد. ‧ وظایف اصلی سنسور اکسیژن: - اندازه‌گیری میزان اکسیژن باقیمانده در گازهای خروجی اگزوز - ارسال سیگنال به ECU برای تشخیص غنی یا فقیر بودن مخلوط سوخت و هوا - کمک به ECU برای تنظیم دقیق پاشش سوخت (حفظ نسبت استوکیومتری ۱۴.۷:۱ در موتورهای بنزینی) - کاهش مصرف سوخت (با جلوگیری از پاشش بیش از حد سوخت) - کاهش آلایندگی (CO، HC، NOx) و کمک به عبور از معاینه فنی - محافظت از کاتالیزور (مبدل کاتالیتیک) در برابر اشباع و سوختگی - عملکرد صحیح سیستم مدار بسته (Closed Loop) پس از گرم شدن موتور ‧ اجزای اصلی سنسور اکسیژن: - بدنه فلزی (با رزوه برای نصب روی اگزوز) - المان حسگر (سرامیک زیرکونیا یا تیتانیا) - المنت گرم‌کن (هیتر - در انواع ۳ و ۴ سیم) - پوشش محافظ سوراخ‌دار (برای عبور گازهای اگزوز) - سوکت الکتریکی (۱ تا ۴ سیم) - صفحه مرجع (اکسیژن مرجع هوا در نوع زیرکونیایی) ‧ علائم خرابی سنسور اکسیژن: - روشن شدن چراغ چک موتور (Check Engine Light) با کد خطای مربوط به سنسور اکسیژن (P0130 تا P0167) - افزایش مصرف سوخت (به شدت محسوس – گاهی تا ۴۰٪) - کاهش قدرت موتور و تنبلی پیشرانه (افت شتاب) - دود سیاه از اگزوز (نشانه مخلوط غنی – سوخت ناقص) - لرزش موتور (ریپ زدن) در دور آرام - بوی بنزین از اگزوز (احتراق ناقص) - عدم قبولی در معاینه فنی (آلایندگی بالا) - کار نکردن کاتالیزور (در صورت ادامه خرابی – گرفتگی یا سوختگی کاتالیزور)